Şüphesiz ki hijyen hepimizin hayatında önemli bir yere sahiptir. Sağlıklı bir yaşam için sağlıklı bir ortam gereklidir. Çoğu hastalık hijyenik olmayan ortamlarda bulunarak, hijyenik olmayan besinleri tüketerek bize bulaşır. Ocaktaki yemek artıklarını, masanızdaki tozu, yere dökülen içeceğinizi ya da kirli bulaşıklarınızı fark edip temizleyebilirsiniz. Peki ya fark edemediğiniz, gözle görülmeyen fakat bakteri yuvasına dönüşen yerler? Dilerseniz şimdi evinizde bir gezintiye çıkalım ve bu yerleri inceleyelim.
1. Mutfak
Mutfak bakterilerin en sık görüldüğü yerdir. Çünkü bakterilerin üremesi için gerekli olan ısı, nem ve gıdalar burada bulunmaktadır. Örneğin; E.Coli (Escherichia Coli). Yeterince yıkanmamış sebze meyveler aracılığıyla bu bakteriyi kapabilirsiniz.
Mutfakta nerelere dikkat etmeliyiz:
Çekmece Kulpları ve Düğmeleri, Dokunulan Yüzeyler: Mutfakta hemen hemen her şeyi çalıştırmak için bir düğmeye basarız ya da malzemelerimizi kullanmak için dolap kapaklarında bulunan kulpları kullanırız. Ellerimizi yıkamadan veya çiğ yiyecekleri hazırlarken bu yüzeylere temas ettiğimizde elimizdeki kiri ve bakteriyi bu yüzeye bırakarak Salmonella, Listeria, E. coli, mantar gibi birçok hastalığa davetiye çıkarırız. Bu tür bakteriler sindirim rahatsızlığına neden olabilir.
Bu nedenle bu yerler yemek hazırladıktan sonra veya günlük olarak bir dezenfektan mendili, sprey dezenfektanlar, kâğıt havlu veya temiz bir bez ile temizlenmelidir.
Lavabo: Mutfak lavaboları bolca suyla temas etmesine rağmen özellikle lavabonun iç kısmında ya da tezgahlarda bulunan çatlaklarda, borularda ve lavabonun içinde bulunan çöp öğütücülerde gizlenen mikroplar vardır.
National Sanitation Foundation International(NFS) verilerine göre test edilen tüm lavaboların %45’inde E.coli ve benzeri başka bakteriler bulundu.
Mutfak lavabosu her yemek hazırlama sonrası, bulaşık yıkama sonrası ya da en az günde bir kez temizlenmelidir. Bu temizlik sırasında mutfak musluğu ve lavabonun çevresi de unutulmamalıdır. Çünkü yıkadığınız sebzelerin kirli suyu lavabo çevresine sıçrayarak temizlenmediği taktirde bakteri üretmeye devam edebilir.
Sünger ve Bulaşık Bezleri: Mutfak temizliğinde genellikle hepimiz mutfak bezlerini, lavabo fırçalarını ve süngerleri tercih ediyoruz. Ne yazık ki National Sanitation Foundation International(NFS) tarafından yapılan bir araştırmaya göre bu kullandığımız ürünlerin %75’inde E.coli ve/veya Salmonella bakterileri bulunuyor. Bu nedenle bu ürünler sıcak su ile kullanılmalı ve sık sık temizleyerek değiştirilmelidir.
Buzdolabı: Buzdolabının dış yüzeyinde ve kulplarında bulunan bakterilerden bahsetmiştik. İçi her ne kadar soğuk olsa da burada yaşayabilen bakteriler de mevcuttur.
Çoğu meyve ve sebze yıkanmadan muhafaza edildiğinde daha uzun süre taze kalır. Bu nedenle çoğu insan meyve ve sebzeleri üzerinde bakteri ve böcek ilacı bulunan haliyle buzdolabına koyar. Bu meyve ve sebzeleri yiyeceğimiz zaman yıkıyoruz ancak dolapta bıraktığı bakteriler yaşamaya devam ediyor. Aynı şekilde yıkamadan buzdolabına konulan etten akan sızıntılar ya da süt, yağ gibi ambalajlı ürünler de üzerinde birçok bakteri bulunduruyor.
Buzdolabı temizliği mutlaka ayda bir kez yapılmalıdır. Ilık/sıcak su ve sabunla içi iyice temizlenmeli ve kurulanmalıdır. Ayrıca buzdolabından dökülen yiyecekler böcekler için ideal bir ortam yaratır. Bu nedenle buzdolabının altını temizlemeyi de ihmal etmemelisiniz.
Kesme Tahtaları: Kesme tahtaları, özellikle tahta olanlar, üzerinde bulunan çatlaklar nedeniyle tam bir bakteri yuvasıdır. Biri et, diğeri sebzeler için olmak üzere en az iki kesme tahtanızın olması gereklidir.
Her kullanımdan sonra kesme tahtanızı sıcak sabunlu suyla iyice yıkayıp, sıcak suyla durulamalı ve iyice kurulamalısınız. Bakteriler sıcak ve nemli ortamı sevdikleri için tahtanızı ıslak bırakmamalısınız.
Kahve Makinesi, Blender ve Küçük Ev Aletleri: Kahve makinesi, kettle gibi mutfakta sıklıkla kullandığımız içinde sıcak su barındıran eşyalarda da bakteriler bulunur. Bakteriler sıcak ve nemli ortamı sevdikleri için, örneğin kettleda beklettiğiniz temiz suyunuz bile bakteri, maya ve küflere davetiye çıkaracak ortamlar oluşturabilir. Bu nedenle bazı küçük ev aletleri her kullanımdan sonra mutlaka temizlenmelidir. Sıcak su ile yıkayıp sıcak su ile durulayıp güzelce kurulamalısınız.
Saklama Kapları, Su Şişeleri ve Alışveriş Poşetleri: Saklama kapları, şişeler ve alışveriş poşetleri uygun bir şekilde temizlenmedikçe bakteriler için ideal bir yere dönüşürler.
Kaplar mutlaka ya bulaşık makinesine atılarak ya da elde sıcak su ve sabunla iyice yıkanıp sıcak su ile durulanıp kurulanmalıdır. Sürekli alışverişlerinizde kullandığınız alışveriş çantalarınız çamaşır makinesinde yıkanabilir.
Ayrıca etleri ayrı, sebzeleri ayrı, temizlik ürünlerini ayrı olacak şekilde poşetlemeniz tavsiye edilir.
Mutfak Tezgâhı: Mutfakta en çok kullandığımız yer mutfak tezgahıdır. Çoğu zaman boş bulunup alışveriş torbalarını buraya koyarız, kirli bulaşıklarımız burada durur. Haliyle birçok bakteriyi buraya taşımış oluruz. Bu nedenle her yemek hazırlamadan önce temizlememiz gereken ilk yer mutfak tezgahıdır. Bunun için bulaşık süngeri veya bulaşık bezi kullanmanızı tavsiye etmiyoruz. Çünkü az önce de bahsettiğimiz gibi bakteri barındırıyor olabilirler. Mutfak tezgâhı temizliği için en uygunu dezenfektan mendilleri veya yeni çıkardığınız temiz bir bez olabilir.
Haftada en az bir kere köşeleri, mutfak tezgahında bulunan küçük ev aletlerinizin altını, fırın buzdolabı gibi eşyalarınızın dolapla temas eden iç kısımlarını temizlemeye zaman ayırın.
Tuzluk ve Biberlik: Mutfakta son olarak dikkat edilmesi gereken yer tuzluk ve biberlik. Peki neden? Yemek yaparken özellikle tuzu ve biberi çok kullanıyoruz. Peki bunları kullanmadan önce ellerimizi yıkıyor muyuz? Yoksa öylece ekleyip bir kenara mı koyuyoruz?
Tuzluk ve biberlikler her yemek hazırlığından sonra dezenfektan mendilleri ile iyice silinip temizlenmelidir.
2. Banyo
Çoğu bakteri banyoları sever. Her kullanımdan sonra özellikle ışık düğmelerini, kapı kolunu ve musluğu temizlemelisiniz. Günlük temizlik için kolay ulaşabileceğiniz bir yerde dezenfektan mendili bulundurabilirsiniz.
Ayrıca banyo paspasları ve banyo havlusu en az haftada bir kez mutlaka yıkanmalı ve kurumaya bırakılmalıdır. El havluları haftada birkaç kez değiştirilmelidir.
Banyodaki lavabolar günlük olarak dezenfektan mendilleri ile silinip diş fırçanızı koyduğunuz kap her hafta temizlenmelidir.
Küvet, duşa kabin kapıları ve klozetinizi temizlerken mutlaka yanında/yakınında bulunan duvarı temizlemeyi unutmamalısınız.
3. Yaşam Alanları
Salon, oturma odası ya da çalışma odanız… Gününüzün bir kısmını buralarda geçiriyorsunuz. İster istemez bulunduğunuz her ortama da bakterileri taşıyabiliyorsunuz. Kullandığınız klavyeye, telefona ya da tabletinize birden fazla elin dokunduğunu düşündüğünüzde bunlarda bakteri olmama ihtimali sizce yüzde kaçtır?
Sürekli kullandığınız elektronik cihazlar günlük olarak bunlara uyumlu dezenfektan mendilleriyle temizlenmelidir. Eğer ailenizde soğuk algınlığı olan biri varsa her kullanımından sonra bu cihazları dezenfekte etmelidir.
Yaşam alanlarında bir başka bakteri yuvası ise koltuklarınızdır. Koltuklarınıza her gün yıkanmamış eller, kirli ayaklar, hapşırık ve evcil hayvanınızdan ve sizden dökülen tüyler temas ediyor. Bu şekilde düşünüldüğünde buraları temizlememek hastalıklara davetiye çıkarmak demektir. Çünkü birçok bakteri türü kumaş üzerinde birkaç gün yaşayabilir. Bu nedenle koltuklarınız en az haftada bir kez elektrikli süpürgeniz ile temizlenmelidir. Ayrıca yediğiniz yiyeceklerin dökülme ihtimali bulunan koltuk araları temizlik sırasında unutulmamalıdır. Evinizde deri döküntüsü gibi cilt rahatsızlığına sahip birisi var ise koltuklarınızın üzerini temiz bir çarşaf veya örtü ile örtmeli ve bunları sık sık yıkayıp değiştirmelisiniz.
4. Yatak Odası
Cilt tahrişi, egzama, sivilce oluşumu; ayak mantarı ve MRSA gibi bakteriyel enfeksiyonlar; alerjiler ve solunum sıkıntıları… Tüm bunlarla dolu bir yatakta uyumak ister miydiniz? Yataklarımız ne yazık ki bu tür bakterilerin gizli yuvası haline gelebilir. Uyku, seks, sosyalleşme, çalışma hatta yemek yeme gibi birçok aktiviteyi yataklarda yapabiliyoruz. Bu da bakteriler için uygun bir atmosfer yaratmamıza sebep oluyor. Bunun önüne geçmek için çarşaflarınızı haftada bir kez değiştirmeli ve kirli çarşaflarınızı uygun bir şekilde yıkamalısınız. Araştırmalara göre bir haftadır kullandığınız çarşafınızda kapı kolunuzda bulunan bakteriden daha çok bakteri mevcut. Kullandığınız yastıkları ve şilteyi vücut döküntülerinden korumak için yıkanabilir ve alerjenlere karşı etkili örtüler ile örtmelisiniz.
5. Gözden Kaçırılan Diğer Yerler
Evcil Hayvanınızın Oyuncakları ve Mama Kapları: Bizim kadar sevimli dostlarımız da içinde bakteri bulunan suyu ya da yemeği hak etmiyorlar. Bu nedenle evcil hayvanlarımızın mama ve su kaplarını günde en az bir kez sıcak su ve sabun ile yıkamalı ve zararlı bakteri oluşumu engellemek adına kurumaya bırakmalıyız. Evcil hayvanınızın oyuncağında da bakteri, maya veya küf oluşabilir. Bu nedenle haftada bir kez bu oyuncakları güzelce yıkamalıyız.
Anahtar, Cüzdan ve Çantalar: Günlük olarak kullandığınız bu eşyalarla dışarıdaki bakterileri eve getirmeniz mümkün. Bu nedenle günlük olarak bu eşyaların temizliğine önem vermelisiniz. Çantalarınızı, cüzdanınızı ve anahtarlarınızı temizlemeden yere, masanın üstüne ya da ev içinde başka herhangi bir yere koymamalısınız.
Sırt çantalarınızı, spor çantalarınızı mutlaka dezenfekte etmelisiniz.
Kaynak: 1 (Erişim: 07/24/19)
