Kahvaltılarda, sos olarak, yemeklerin içinde kısacası domates hayatımızın önemli bir yerinde! Sıklıkla tükettiğimiz, mutfağımızın vazgeçilmezi domatesleri daha büyük sulu ve lezzetli hale getirmenin yollarından bahsedeceğim bugün.
Uygun Ortam ve Tohum
1. Öncelikle bulunduğunuz bölgenin hangi domates türüne elverişli olduğunu öğrenin. Domatesi yetiştirirken mevsim ve iklim şartları oldukça önemlidir. Sıcaklık, mevsimlerin uzunluğu ve diğer birçok etmen domatesinizi etkileyebilir. Bu nedenle yaşadığınız bölgenin şartlarına en uygun domates türünü belirleyerek tohumunu almanız tavsiye edilir.
2. Büyük domates türlerini araştırın. Kiraz domatesler oldukça lezzetlidir ancak istediğiniz büyük sulu domatesleri size vermezler. Tohumları alacağınız yerden büyük domates türlerinden isteyin.
3. Nesilden nesle aktarılmış domates tohumlarından seçin. Yaşadığınız yerde uzun süredir domates yetiştiren çiftçilerden tohum alabilirsiniz. Uzun yıllar bulunduğunuz bölgenin sıcaklığına, iklimine ve koşullarına adapte olmuş domates türünü bu şekilde kolayca belirleyebilirsiniz ve sizin için en uygun tohumu seçmiş olursunuz.
4. Domatesi yetiştirmek istediğiniz toprağınızın değerlerini ölçtürün. Toprağınızdan biraz alıp bir kaba koyarak peyzaj merkezlerinde toprağınızın Ph değerini, bileşenlerini ölçtürün. Bu merkezler ölçüm sonuçlarınıza göre size uygun gübre ve takviye ürünleri verecektir.
Evde Domates Yetiştirmek
1. Domateslerinizi bahar sonu ekin. Böylece yaz boyu domatesleriniz büyüyüp kızaracak ve sonbaharın başlarında ilk haşatını verecektir.
- Geri dönüşümlü saksılar tercih edin. İlk tohum ekimine uygun başlangıç karışımı edinerek toprağınıza ekleyin. Bu karışımı evde kendiniz turba yosunu, perlit ve vermiküliti karıştırarak elde edebilirsiniz. Tohumlarınızı ekmeden karışımın nemli olduğundan emin olun.
2. Saksınızın ortasına 2-3 adet domates tohumu yerleştirin. Üzerini yaklaşık 0,64 cm toprakla örtün ve parmak uçlarınızla hafifçe üzerine bastırın. Toprağı sulayın.
** İlk tohumun çimlenmemesi durumuna karşı iki veya üç adet tohum yerleştirmeniz tavsiye edilir.
3. Domatesinizi her gün 6-8 saat güneş görebilecek bir pencerenin yanına koyun. Oda sıcaklığınızın yaklaşık 16 derece olmasına dikkat edin. Daha hızlı çimlenip büyümesi için domatesinizi bir ısı lambasının altına yerleştirebilirsiniz.
4. Domatesinizi günlük düzenli olarak sulayın. Toprağının çok ıslak ya da çok kuru değil, nemli olduğuna emin olun. Eğer çok sıcak bir bölgede yaşıyorsanız toprağın kurumasına izin vermemek için toprağınızı daha sık sulayabilirsiniz.
Evde Yetiştirilen Domatesin Bahçeye Taşınması
1. Domatesleriniz 7-10 cm arasında uzayana kadar bekleyin. Bu boya eriştiğinde domatesinizi 10 gün boyunca bahçenizde korunaklı bir yerde tutarak dış mekanın koşullarına adapte etmeye başlayın. İlk gün birkaç saat ile başlayın ve giderek artırın. Bu işleme bitkinin sertleşmesi denir. Seçeceğiniz yerin, ağaç dallarının güneş ışınlarından bir parça koruduğu, rüzgâr ve atıklardan uzakta bir yer olmasına dikkat edin.
2. Domatesleri dikmeye karar verdiğinizde bir kazma ile toprağınızı 20 cm kadar kazın. Toprağa 5 cm organik gübre, 5 cm metre çok amaçlı gübrelerden dökün. Bu iki gübrenin zemine iyice yayılıp karıştığından emin olun. Dikmeden önce bu şekilde birkaç gün bekletin.
3. Domatesinizin tam boyutunu bir metre ya da cetvelle ölçün. Dikeceğiniz yerin derinliğinin domatesinizden biraz daha uzun olması gerekir. Bulduğunuz ölçümden biraz daha uzun olacak şekilde toprağınızı derinleştirin.
4. Domatesinizi saksıdan çıkarırken köklerinin zarar görmemesine özen gösterin. Sadece en üstte kalan yapraklı kısım toprağın üzerinde kalacak şekilde domatesinizi dikin ve ardından sulayın. Toprak nemlenene kadar sulama işlemini sürdürün.
Domateslerin Hasat Edilmesi
1. Tıpkı evde saksıda yetiştirdiğinizdeki gibi domatesinizi günlük olarak sulayın. Unutmayın, toprağın nemli olması gerekiyor sulu değil. Eğer yağmurlu bir bölgede yaşıyorsanız sulama sıklığınızı buna uygun olarak değiştirebilirsiniz.
2. Domatesiniz 15 cm’ye ulaştığında bir çubuk yardımıyla domatesinizi sabitleyin. Domatesinizin sağlıkla uzaması ve büyümesi için bir çubuğu toprağa saplayıp domatesinizi de bu çubuğa bahçe sicimi ile sabitleyin.
3. Domatesinizden çıkan fazla sapları budayın. Domatesinizin öncelikle meyvelerine odaklanması için fazlaca uzayan saplardan kurtularak domatesinizi kontrol altına alın.
4. Domatesiniz meyve vermeye başladıktan sonra her iki haftada bir toprağını gübreleyin. Gübreyi doğrudan domateslerin üzerine değil toprağına dökün.
5. Domatesleriniz iyice kızardığında toplanmaya hazır demektir. Pembemsi bir tonda ise tam olgunlaşması için biraz daha zaman tanımalısınız. Eğer domatesiniz tam kızarmadan dalından koparsa, sapı yukarı gelecek şekilde kese kâğıdına koyun. Karanlık, serin bir odada saklayın.
